رازهای بارش موفقیت در یک انتشارات کودک
مهشيد نباغ مهشيد نباغ
گزارش و برسی > انتشارات 12:49 04 اسفند 1395 /

رازهای بارش موفقیت در یک انتشارات کودک

 

یک سه شنبه زمستانی. روزی آفتابی با گرمای دلنشین خورشید. از مترو خارج شده و به خیابانی که در آدرس ذکر شده بود ، می رسم. زنگ واحد دو ساختمان را فشردم. وارد دفتر شدم و با دیدن آن دفتر زیبا با دکوراسیون هنرمندانه اش هیجان زده شدم. خانمی با  صمیمیت از من استقبال کرد و دستم را به گرمی فشرد . فضای دفتر بیشتر شبیه خانه ای گرم بود که با فرشی زیبا و قفسه هایی پر از کتابهای رنگارنگ و البته تابلوهای هنری با نقش هایی مبهم و صنایع دستی دکور شده بود. آنقدر محیط و افراد گرم، صمیمی و متواضع بودند که احساس راحتی کردم. سپس با خانم مرجان حجازی فر مدیر جوان و خوش ذوق انتشارات مشغول به گفتگو شدم. اینجا دفتر نشر راز بارش است.

 

شناسنامه کاری خانم مدیر انتشارات

خانم حجازی فر که فارغ التحصیل رشته زبان فرانسه است در دوره های آموزشی مختلفی چه  در حوزه کودک مثل آموزش پیش از دبستان، ادبیات کودکان و چه در حوزه هایی دیگر مثل بیزینس و   MBAشرکت کرده است. این روحیه تمایل به یادگیری نشان از فرهیختگی این خانم جوان دارد . اما فعالیت ایشان به اینجا ختم نمی شود بلکه اینها تازه اول ماجراست. اول ماجرا بر می گردد به کارگاه های آموزشی که ایشان برای والدین و معلمان برگزار می کردند. این کارگاه ها جهت ترویج کتاب خوانی، تشویق و علاقه مند کردن کودکان دوره ابتدایی به مطالعه و ارائه راهکار به مدارس و معلمان برگزار می شد. در حوزه ای دیگر کارگاه هایی برای معلمان در حوزه ترویج ادبیات کودکان و تاثیرات ادبیات بر ارتقاء سطح دانش و آگاهی کودکان نیز برگزار می شود. سپس با دو تن از دوستانش به پژوهش در رابطه با روش های نو آموزشی می پردازد و نتیجه این پژوهش بر روی چند کتاب از جمله کتاب درسی فارسی آموز ادبی نوشته آقای محمد هادی محمدی اجرا می گردد. پس از آن نوشتن طرح درس و روش های آموزشی آغاز می گردد. در سال 89 ایشان وارد حوزه نشر می شود و تا کنون حدود 50 عنوان کتاب را در حوزه کودک به چاپ رسانده است. علاوه بر نشر در سال 90 یک موسسه فرهنگی چند منظوره تاسیس می کند که نقطه عطفی برای همکاری با دیگر موسسات می شود. بعد از دوسال فعالیت در حوزه نشر موفق به عضویت در انجمن ناشران می شود. حجازی فر اذعان دارد که به لطف خداوند یکتا تاکنون سربلند و موفق بوده است.

 

 

هدف از تاسیس انتشارات در حوزه کودک

خانم حجازی فر می گوید: از زمانی که دانش آموزی دبیرستانی بودم دوست داشتم به کودکان آموزش دهم و همیشه شکل های مختلفی برای تدریس طراحی می کردم و روش های ویژه ای مانند بازی را به کار می گرفتم و نتیجه گرفتم که در ذهن آموزنده به خوبی حک می شود و باقی می ماند. به دلیل لذت از این مسئله و توجه ویژه ای که به کودکان داشتم سالها تمرین کردم و ادامه دادم تا توانستم کارگاه های آموزشی را طراحی و اجرا کنم . به یاد می آورم در یکی از کارگاه ها که مفهوم صلح را به کودکان آموزش می دادم آنها حتی ابتدایی ترین مفهوم صلح یعنی نبود جنگ را هم نمی دانستند؛ پس از اتمام کارگاه و گذشت یک سال به آن مدرسه رفته بودم و در کمال ناباوری دیدم که همان کودکان سال گذشته مرا به خوبی می شناختند و تمام سخنان مرا به یاد می آوردند و این یاد آوری نتیجه آموزش من از طریق بازی و استفاده از هنر بود . سالها این موضوع دغدغه و علاقه من بود و شاید همین باعث تاسیس انتشارات در حوزه کودک شد.

 

دلیل برگزیدن نام راز بارش

خانم حجازی فر هر آنچه که مبهم باشد را دوست دارد زیرا  عقیده دارد که مسائل مبهم انسان را به فکر وا می دارد. او می گوید: در روزگاری که ما زندگی می کنیم معمولا فکر نمی کنیم و بیشتر در حال گوش دادن به دیگران یا کپی کردن هستیم. شاید هم حوصله یا وقت برای فکر کردن نداریم و اگر وقتی داریم معمولا  صرف مسائلی می کنیم که ما را مجبور به فکر کردن نکند!

وی می افزاید: راز بارش نیز نامی مبهم است و افراد زیادی را به فکر واداشته است که راز بارش چیست؟ پاسخم این است که هر چه شما فکر کنید. راز بارش ابر است؟ آری. رحمت است؟ آری. هر چیزی که شما فکر کنید یا احساس کنید می تواند باشد!

 

شاخصه کتاب های راز بارش

از شاخصه های راز بارش این است که کتابی که چاپ می شود نباید کپی باشد زیرا خانم حجازی فر معتقد است این کار حرفه ای و اخلاقی نیست و بهتر است با ایده ای نو کتاب جدیدی چاپ شود تا دیگران پیرو آن باشند.

فعالیت های ترویج کتابخوانی خانم حجازی فر در کودکان همچنان با وجود نشر راز بارش  ادامه دارد. او معتقد است که کودکان باید از کتابی که می خوانند اول لذت ببرند، در مرحله دوم کتاب باعث ارتقایی در وجود آنها شود و این ارتقا می تواند در سطح آگاهی، سطح دانش، خردورزی و تفکر باشد. اما با آموزش مستقیم که حاوی پند و نصیحت است و کتبی از این دست به کلی مخالف است .

شاخصه دیگر راز بارش ترجمه و چاپ آثار برگزیده جهان با تصویرهای اصلی آنها به صورت تکی و مجموعه ای است اما با یک تفاوت آن هم عدم وجود شکلی تجاری و بازاری است. منظور از شکل بازاری و تجاری کتاب هایی است که علاوه بر نداشتن محتوایی جالب توجه از حیث تصویر و یا سبک نیز بی بهره اند که امروز به صورت بسته بندی و کتابهای چند جلدی در حوزه نوجوان زیاد به چشم می خورند .

راز بارش معتقد است که تصویر یک کتاب برای کودک مهم است و باعث ارتقاء سلیقه دیداری کودک می شود. کودکی که به دیدن تصاویر با کیفیت عادت کند یاد می گیرد تا با کیفیت فکر کند، ببیند و بپذیرد و به عنوان انسانی با مقیاس بالا رشد کند. لذا حجازی فر توصیه می کند تا والدین هنگام خرید کتاب برای کودکانشان به کیفیت آن توجه ویژه ای داشته باشند و صرفا به دنبال کتاب های ارزان نروند سعی کنند به جای خرید 20 کتاب بی کیفیت بازاری و به قول معروف دکه ای، 2 کتاب با کیفیت در سال برای کودکانشان بخرند زیرا کتاب با کیفیت افراد را به مطالعه تشویق می کند. این مسئله تجربه ایست که پس از سالها و با توجه به بازخورد والدین در کارگاه ها به دست آمده است. منظور از کیفیت کتاب، کیفیت جلد، صحافی، صفحه آرایی، فونت مناسب، رنگ چاپی، نوع کاغذ و زیبایی هنر است تا افراد زیبا پسند جذب آن شوند این مقوله نیز از دیگر ویژگی های این نشر است.

نکته مهم دیگر محتوای کتاب است که پایانش باز باشد و نتیجه گیری یا نصیحتی در پی نداشته باشد و به کودک اجازه دهد تا بیندیشد و منظور محتوای کتاب را خود درک کند و مانند یک داستان خطی و معمولی نباشد و پایان کتاب بسته نشود. حجازی فر معتقد است که والدین فکر می کنند که داستان های خطی از نظر تربیتی روی کودکانشان تاثیر بیشتری می گذارند، در حالی که کودکان امروزه بسیار با هوش هستند و به دلیل وجودشان در عصر رشد روابط و تکنولوژی، این تفکر والدین کاملا قابل نقض است. کودکان آموزش مستقیم را نادیده گرفته و برعکس آن را عمل می کنند. این ویژگی دیگری از کتاب های این نشر است .

 

بازخورد های کودکان و والدین به کتاب های راز بارش

خانم حجازی فر بر این باور است که کتاب هایی که محتوایشان بر خلاف کتاب های این نشر بر پایه پند و اندرز هستند، نتیجه خوبی را برای کودکان در برندارند و کتاب هایی که مفاهیم عمیق انسانی و دوستی را به صورتی قابل فهم و ساده در قالب داستانی که کودک بتواند با آن همزاد پنداری کند، به تصویر و متن کشیده می شوند، نتیجه بخش ترند. این باور با توجه به مجموعه کتابی با اسم پوکا و مین از طریق بازخوردی که از والدین گرفته شده، اثبات شده است. کتابی خالی از اندرز که حتی برای یک کودک بیش فعال نیز قابل توجه واقع شده است.

خانم حجازی فر معتقد است که برخی مفاهیم الفبایی ساده است که نباید منتظر باشیم تا کتابی دستوری برایش نوشته شود. بگذارید کودک تجربه کند و غیرمستقیم بیاموزد و خودش فکر کند. تمامی این نتایج از بازخوردهای والدین در کارگاه های آموزشی سرچشمه گرفته اند.

 

ایده های  نو در راز بارش

از ایده های این انتشارات که برای اولین بار در ایران اجرا شد و سرآغازی نو برای تحول کتاب کودک توسط دیگر انتشارات گردید، کتاب های برشی است که تمام صفحات کتاب حاوی سه برش با محتوا و شکلی جالب است. دیگری کتاب های چشمی است که شخصیت های داستان دارای چشمی عروسکی و برجسته هستند. بعد ها این مدل کتاب ها توسط دیگر انتشارات چاپ شد.

مجموعه کتابی با نام «به تنهایی می خوانم» با فونتی بسیار درشت، تصاویر واضح و متنی ساده برای کودکان اول و دوم دبستان جهت سهولت در خواندن طراحی شده است که برخی از مدارس خوب تهران این کتاب را به عنوان کتاب کمک درسی برگزیده اند و از آن در جهت تمرین بیشتر برای خواندن استفاده می کنند.

ایده جدید دیگری به عنوان عیدی برای نوروز سال 96 در راه است. مجموعه جدید کتاب ابزار است. دارای ابزاری خاص مرتبط با محتوای کتاب که تا به حال به این شکل در ایران چاپ نشده است. این کتاب با شعار «عیدی کتاب بدهیم به بچه ها» به زودی وارد بازار خواهد شد. حجازی فر بر این باور است که پس از عرضه، این کتاب نیز توسط دیگران کپی خواهد شد. اما وی ناراحت این قضیه نیست و معتقد است که کائنات به گونه ای طراحی شده که به هر چیز که فکر کنید یا ابداع و خلق کنید، در طبیعت جایگزین می شود. اگر دانسته ها را نگه داریم تا دیگری نداند راکد می ماند و به درد نخور می شود. اما اگر جاری شود جایگزین و پربار می شود.

 

جایگاه کتاب های راز بارش

تمامی کتب چاپ شده توسط انتشارات راز بارش به جز تعداد معدودی از آنها با چاپ اول در جشن های لاک پشت پرنده برگزیده شده است و در فهرست آن موجود است. بسیاری از کتاب ها در فهرست کتابهای عالی کانون پرورش فکری کودکان، کتابنامه رشد و شورای کتاب کودک ثبت شده اند. دلیل این موفقیت شاید انجام کار با مقیاس های بررسی شده باشد. انتشارات راز بارش قبل از چاپ هر کتاب آن را به کودک می دهد تا مطالعه کند سپس از او بازخورد می گیرد. به ویژه در مقوله ترجمه سعی می شود نظر کودک مورد توجه قرار گرفته و اگر برای کودک جذاب بود، چاپ شود. راز بارش سعی دارد از چاپ کتاب های معمولی و خطی صرف نظر کند.

 

 

فعالیت های فرهنگی فراتر از نشر

یکسال پس از تاسیس انتشارات، موسسه فرهنگی چند منظوره موسسه راز روشن بارش تاسیس شده است. حجازی فر پروژه های فرهنگی مختلفی را با سازمان حمل و نقل و ترافیک تهران بزرگ، شهرداری مناطق مختلف و آموزش و پرورش کار کرده اند. از دیگر فعالیت های موسسه راز روشن بارش برنامه ریزی و همکاری در اجرای جشنواره کتاب خوانی ((یاد یار مهربان )) است که امسال و سال گذشته نوشتن طرح، اجرا، داوری و برنامه ریزی آن به عهده خانم حجازی فر و البته با همکاری موسسه نشر شهر  بوده است .

ایشان علاوه بر مدیریت انتشارات راز بارش و موسسه فرهنگی راز روشن بارش، مدیریت خانه کار آفرینی سرای محله کاشانک را به عهده دارند و به چاپ مجله مربوط به منطقه یک در سرای محله می پردازند.

خانم حجازی فر همچنین به برگزاری کارگاه های مختلف با دعوت مدارس، فرهنگسراها و جشنواره قصه گویی می پردازد و معمولا مخاطب این کارگاه ها والدین علی الخصوص مادران هستند و از این طریق بازخوردها را دریافت نموده و تجربه اندوزی می کنند.

نام برخی از کتابهای قابل توجه و برگزیده راز بارش

راستش انتخاب چند کتاب از بین 50 عنوان کتابی که در این انتشارات چاپ شده اندکی سخت است. زیرا همگی جز آثار برگزیده جهان هستند. با این وجود از خانم حجازی فر می خواهم تا خودش چند کتاب را انتخاب کند که نتیجه آن کتاب های زیر است.

  • مجموعه کتاب پوکا و مین که در سال 2010 میلادی برنده گرانترین جایزه ادبیات کودکان جهان بوده است.
  • کتاب دست هایت را بشور.
  • مجموعه کتاب ((برای سلامتی تو)) با 4عنوان: بهداشت دهان و دندان، به بیمارستان خوش آمدید، در مورد معلولین و خرس های کوچولو توجه (درمورد ایمنی).
  • مجموعه کتاب چشمی با نام کلیله و دمنه
  • مجموعه کتاب "لپ ماچ ماچی" که شعر خرسال است و دارای 4 عنوان می باشد: در حمام، رختخواب، غذا می خورد و جیش دارد.

توضیح کامل راجع به کتاب های بالا در قسمت کتاب هفته مایوک موجود است و کاربران عزیز می توانند به آن مراجعه کنند .

 

اهمیت بعد مادی انتشارات

خانم حجازی فر اذعان دارد که فروش کتاب در ایران سخت است و می گوید که تصورش بر این بوده است که مردم زیاد کتاب نمی خرند اما احساس می کند که مردم دوست دارند کتاب بخرند و می خرند اما آگاهی و دسترسی خوبی به کتاب ها ندارند و این ایراد به مراکز پخش بر می گردد که جانب دارانه و با دیدی تجاری کار می کنند. شاید کمتر پخشی باشد که اطلاعات کافی درمورد کتاب داشته باشد تا از پخش کتاب های بی محتوا ابا کند و به صرف یک جنجال تبلیغاتی  از سود مالی بگذرد که این خود مشکل بزرگی است.

حجازی فر بر این باور است که امروزه بازاریابی با گذشته متفاوت شده است و ما می توانیم بازارهایی را برای خودمان طراحی کنیم. طبق گفته دیگر ناشران، نشر راز بارش در سخت ترین سال های فرهنگی و انتشاراتی وارد حوزه چاپ شده اما در شروع کار 40 هزار جلد کتاب را در حدود 2 سال به فروش رسانده است. موفقیت این شاهکار، بازارهایی بوده است که حجازی فر خود آنها را یافته و فقط به امید مرکز پخش نمانده است. از جمله بازارهای ایشان برای فروش کتاب، مدارس و مراکز مشاوره و حتی مطب های دندان پزشکی بوده اند.

حجازی فر می گوید: نشر کار پر درآمدی نیست و ماندگاری در آن بستگی به عشق و علاقه شما به کار دارد. شما به وسیله کتاب می توانید زندگی ها را تغییر دهید و این زیباتر از انجام یک کار تکراری یا پر در آمد است.

وی می افزاید: تلاشمان این است که متفاوت باشیم و متفاوت کار کنیم. تمام دغدغه من ارائه کاری متفاوت با ایده هایی نو است. کارهایی که دیگران از آن استفاده یا کپی کنند. زیرا دوست ندارم از کار دیگران بهره برداری و کپی کنم. تلاشم را کرده ام و تا حدود زیادی موفق بوده ام.

به جرات می توان گفت شعار راز بارش تفاوت است ، تفاوت .

راه های ارتباطی با انتشارات

تلفن : 02166908161

پست الکترونیک : razebaresh@yahoo.com

آدرس سایت : http://razebaresh.com

اینستا گرام : Razebaresh@

گفتگوی من با خانم حجازی فر با عطر و طعم یک چای خوش طعم و دلنشین به پایان رسید. گفتگویی لذت بخش که مرا از زمان و مکان جدا کرده بود، امیدوارم توانسته باشم با این گزارش ، لذت خوبی را در دل خوانندگان عزیز بنشانم.